Mình đã làm gì với hai mươi năm vừa rồi của cuộc đời

Có một buổi tối mưa lất phất, cậu vừa tắm xong, lau vội mớ tóc ướt rồi thả người xuống chiếc giường êm ái. Căn phòng im ắng, chỉ có tiếng quạt trần quay nhè nhẹ. Chẳng có một biến cố nào xô đẩy, tự dưng một luồng suy nghĩ sắc lẹm xẹt qua não cậu: "Đợi đã, mình đã hai mươi mấy tuổi rồi cơ à? Bằng chừng này tuổi, bố mẹ mình ngày xưa đã xây nhà, sinh con đẻ cái. Bằng chừng này tuổi, mấy đứa bạn cấp ba đứa thì lên chức giám đốc, đứa mở công ty, đứa khoe sổ đỏ trên Facebook. Còn mình? Mình đang làm cái quái gì với cuộc đời thế này?". Cậu nhắm mắt lại, cố gắng rà soát lại quỹ thời gian năm năm, mười năm vừa qua như lật tìm một món đồ quý bị thất lạc. Nhưng đáp lại sự mong mỏi đó chỉ là một cuộn phim xám xịt, quay đi quay lại một nhịp điệu buồn tẻ: sáng chen chúc kẹt xe đi làm, chiều mệt lả ăn tạm bát mì, tối lướt Tiktok vô hồn rồi đi ngủ.

Một cơn hoảng loạn vô hình bỗng dâng lên bóp nghẹt lồng ngực. Cậu thấy thanh xuân của mình, cái độ tuổi rực rỡ nhất, tràn trề sinh lực nhất, đang bốc hơi qua kẽ tay như những hạt cát. Cậu cảm tưởng như tất cả mọi người đang ngồi trên một chuyến tàu cao tốc lao vun vút về tương lai xán lạn, còn mình thì ngủ quên ở cái sân ga xập xệ, giậm chân tại chỗ, bám bụi. Phiên tòa lương tâm lập tức mở cửa. Cậu tự kết án mình với những bản cáo trạng cay độc: "Mày đúng là kẻ lười biếng. Do mày hèn nhát, không dám bứt phá. Mày đã ném tuổi trẻ của mình vào sọt rác rồi". Khoảnh khắc tĩnh lặng hiếm hoi sau một ngày làm việc mệt nhoài lại biến thành một màn tra tấn tinh thần đau đớn nhất.

Cậu đang lấy thước đo của ai để may áo cho mình?

Trước khi gục đầu nhận bản án "kẻ thất bại lãng phí thanh xuân", cậu thử dừng lại một chút để lật mặt cái thước đo mà mình đang dùng xem sao. Chà, cái hệ quy chiếu để đánh giá một đời người thành công, cậu nhặt nó ở đâu vậy? Nó có thật sự là khát khao từ trái tim cậu, hay cậu chỉ đang vô thức copy-paste một cái bảng KPI ảo tưởng do mạng xã hội và định kiến cộng đồng nhồi sọ? Nhiều người hay bị tiêm nhiễm một niềm tin độc hại rằng: 22 tuổi phải tốt nghiệp loại giỏi, 25 tuổi phải có mức lương nghìn đô, 28 tuổi phải cưới chồng mua nhà, 30 tuổi phải có xe hơi tự lái. Nếu trễ một nhịp, tự động bị loại khỏi đường đua.

Nhưng cuộc đời đâu phải là một dây chuyền sản xuất công nghiệp để mọi sản phẩm đều phải ra lò đúng một thời điểm, với cùng một khuôn mẫu. Cái đích đến rực rỡ của người khác, nếu đắp vào người cậu, có khi lại trở thành một chiếc áo chật chội ngột ngạt. Cậu nhìn thấy chức quản lý của đứa bạn, nhưng cậu đâu thấy được những viên thuốc ngủ nó phải uống mỗi đêm. Việc liên tục lấy điểm số của người khác để gạch chéo lên cuộc đời mình là một hành động tự bạo hành cảm xúc tàn nhẫn. Nếu cái vòng lẩn quẩn ghen tị này đang rút cạn sức lực của cậu, hãy ghé qua bài Khi thành công của người khác làm mình thấy mình thất bại để tìm một khoảng thở.

Có những thành tựu lấp lánh mà không thể viết lên CV

Cái hố đen trống rỗng mà cậu đang cảm thấy, nó xuất phát từ việc cậu chỉ gắn mác "thành tựu" cho những thứ có thể chụp ảnh đăng lên khoe khoang. Bằng thạc sĩ, tin nhắn ting ting nhận lương tháng, sổ tiết kiệm chín chữ số, những cái đó đo lường dễ lắm. Nhưng phần lõi làm nên sự vững chãi của một con người lại là những thứ vô hình, không bao giờ quy ra được thành con số hay tờ giấy khen.

Thử nghĩ xem, hai mươi mấy năm qua cậu đâu có thực sự "không làm gì". Cậu đã sống sót qua một cơn trầm cảm u tối tưởng chừng không gượng dậy nổi. Cậu đã dũng cảm bước ra khỏi một mối quan hệ độc hại đã bào mòn tự tôn của cậu. Cậu đã học được cách im lặng thay vì nổi đóa sát muối vào tim người khác khi cãi vã. Cậu đã biết tự nấu cho mình một bữa cơm nóng hổi, biết tự ủi một chiếc áo phẳng phiu. Cậu của ngày hôm nay bao dung hơn, điềm đạm hơn, biết chấp nhận sự không hoàn hảo của thế giới hơn cậu của mười năm trước rất rất nhiều. Chẳng có công ty nào in bằng khen cho việc cậu đã trở thành một người tử tế và có chiều sâu cả. Nhưng đó lại là những kỳ tích huy hoàng nhất. Cậu đã không ngừng chiến đấu và tiến hóa ở bên trong, đừng tàn nhẫn gạch bỏ tất cả chỉ vì cậu chưa kịp gom đủ vật chất.

Múi giờ của cậu vẫn còn rất thong thả

Cảm giác "đã quá muộn" là một cú lừa ngoạn mục của tâm trí. Cậu dễ dàng nhìn thế giới qua một cái lăng kính chật hẹp, hốt hoảng nghĩ rằng đồng hồ đếm ngược sắp nổ tung. Nhưng cuộc đời con người dài mênh mông cơ mà. Có những người tìm thấy đam mê rực cháy rực rỡ ở tuổi 40, có những người bắt đầu khởi nghiệp ở tuổi 50 và thành công vang dội. Chuyến tàu của cậu không hề chạy trễ, nó chỉ đang đi theo đúng cái múi giờ thiết kế riêng cho sự phát triển của cậu. Vẫn còn cả một chặng đường dài thênh thang phía trước, đủ để cậu đạp đổ mọi thứ làm lại từ đầu, đủ để học một ngôn ngữ mới, đủ để yêu một người mới, đủ để sống một cuộc đời hoàn toàn khác biệt.

Thay vì cuống cuồng vơ lấy một công việc nhạt nhẽo hay một mục tiêu vay mượn nào đó chỉ để chứng minh với thiên hạ rằng "tôi cũng đang chạy", việc cho phép mình ngồi yên lúc này cũng là một sự dũng cảm. Lắng nghe tiếng đập của trái tim mình để biết nó thực sự rung động vì điều gì. Một nỗ lực chệch hướng còn tồi tệ hơn là sự đứng yên. Nếu cảm giác chênh vênh giữa ngã tư đường đang làm cậu bối rối, cậu có thể thả lỏng và đọc bài Không biết mình muốn gì trong cuộc sống ở tuổi đôi mươi để biết rằng sự lạc lối đôi khi lại là tín hiệu tốt để bắt đầu.

Này cậu, đêm nay khi nhìn lên trần nhà, xin đừng tự biến mình thành tội nhân nữa. Cậu có thể đưa tay ôm lấy bản thân và thì thầm lời cảm ơn vì đã nỗ lực đến nhường này. Quãng đường đã qua không hề là một tờ giấy nháp vứt đi. Nó là một bản phác thảo tỉ mỉ, tích lũy những bài học xương máu, những kinh nghiệm sống động để đúc kết nên một phiên bản vững vàng của cậu hôm nay. Cậu đang đứng ở một cột mốc tuyệt vời nhất: với sự từng trải của quá khứ, và một khoảng trời không giới hạn ở tương lai. Cứ từ từ mà bước tiếp, cậu vẫn đang đi rất đúng giờ.

---