Mình biết cậu rất sợ những buổi họp lớp cũ, những cuộc cà phê đầu năm hay những dịp giỗ chạp gia đình. Không phải vì cậu không thích mọi người, mà vì cậu sợ phải đối diện với một câu hỏi quen thuộc nhưng sức sát thương lại vô cùng lớn: dạo này đang làm gì, tương lai tính sao, rốt cuộc thì định hướng của con là gì? Mỗi lần nghe những lời đó, cậu chỉ biết cười trừ, lấp liếm bằng vài câu trả lời an toàn mang tính khuôn mẫu. Nhưng khi đêm về, cậu đối diện với chính mình trong gương và nhận ra một sự thật cay đắng: chính cậu cũng mù tịt về cuộc đời mình. Cậu thực sự không biết mình muốn gì.
Cậu lướt mạng xã hội và thấy dường như cả thế giới đều đang di chuyển rất nhanh và có đích đến rõ ràng. Đứa bạn thân vừa được thăng chức lên quản lý cấp trung, khoe ảnh chụp văn phòng mới. Đứa bạn đại học thì rình rang khoe nhẫn cầu hôn, chuẩn bị bước vào cuộc sống hôn nhân êm ấm. Một vài người khác thì xách ba lô đi du lịch trải nghiệm khắp nơi, miệng lúc nào cũng nói về đam mê và sứ mệnh. Cậu nhìn lại mình, thấy bản thân như một chiếc thuyền không bánh lái, lênh đênh giữa dòng nước, thử làm cái này một chút, làm cái kia một chút, nhưng chẳng có điều gì đủ sức giữ chân cậu ở lại lâu dài.
Mắc kẹt trong mớ kỳ vọng vay mượn
Điều đầu tiên mình muốn nói với cậu là: cảm giác chông chênh, vô định này không phải là một căn bệnh nan y, và cậu hoàn toàn không cô đơn. Cái bức tranh lấp lánh sự tự tin của những người xung quanh cậu thực chất đã qua rất nhiều lớp filter của sự sắp đặt. Rất nhiều người ngoài kia cũng đang che giấu sự hoang mang tột độ đằng sau những nụ cười công nghiệp và những bộ vest phẳng phiu. Khác biệt duy nhất là cậu dám thừa nhận sự mơ hồ của mình.
Hãy nhìn lại chặng đường cậu đã đi qua. Từ nhỏ, chúng ta được nhào nặn trong một hệ thống luôn đưa ra những đáp án có sẵn. Cậu được dạy rằng học giỏi thì phải thi vào trường đại học top đầu, ra trường thì phải xin vào tập đoàn lớn, đến tuổi thì phải kết hôn sinh con, phải mua được nhà, tậu được xe. Chúng ta được rèn luyện để trở thành những cỗ máy đạt mục tiêu xuất sắc, nhưng lại bị tước đi cơ hội để tự đặt câu hỏi: những mục tiêu đó có thực sự là thứ mình khao khát không?
Suốt hai mươi mấy năm, cậu mải miết lắng nghe tiếng nói của cha mẹ, của thầy cô, của xã hội, và dần tắt đi âm lượng của tiếng nói bên trong mình. Cậu ép mình phải muốn những thứ mà "người bình thường nên muốn". Cho đến một ngày, sự gắng gượng ấy đạt đến giới hạn, cậu kiệt sức và trống rỗng. Việc cậu không biết mình muốn gì hiện tại, thực ra là vì cậu đang bóc tách đi những mong muốn vay mượn từ người khác, và lớp lõi bên trong vẫn chưa kịp định hình rõ nét.
Huyền thoại về một đam mê cháy bỏng
Có một áp lực vô hình nhưng cực kỳ tàn nhẫn đè lên vai những người trẻ: áp lực phải tìm ra đam mê. Chúng ta đọc những bài báo về các vĩ nhân, xem những bài diễn thuyết truyền cảm hứng, và bị tiêm nhiễm suy nghĩ rằng mỗi người sinh ra đều có một sứ mệnh đặc biệt, chỉ cần tìm ra nó là cuộc đời sẽ rực rỡ ánh hào quang. Cậu đâm ra hoảng loạn, tự trách mình tại sao đến tận bây giờ vẫn chưa có một đam mê nào rực cháy, chưa có một công việc nào khiến cậu muốn nhảy ra khỏi giường mỗi sáng.
Nhưng cuộc đời thực không giống như kịch bản phim Hollywood. Đam mê hiếm khi xuất hiện như một tia sét đánh trúng đầu. Nó giống như việc cậu nhóm một đống lửa từ những cành củi khô, phải thử nghiệm, phải thổi, phải che gió, kiên nhẫn từng chút một thì lửa mới bùng lên. Đa số chúng ta tìm thấy ý nghĩa cuộc sống thông qua việc bắt tay vào làm những thứ bình thường, chấp nhận sai lầm, điều chỉnh hướng đi, và từ từ nhận ra đâu là thứ phù hợp với chất liệu con người mình.
Khi sự vô định kéo dài, nó rất dễ sinh ra cảm giác bị cô lập, giống như cậu là một giống loài xa lạ bị bỏ quên lại trên trái đất. Nếu cảm giác trơ trọi này đang xâm chiếm tâm trí cậu, mình khuyên cậu hãy dành vài phút để đọc bài Cảm giác không thuộc về đâu cả, nó sẽ ôm ấp những tổn thương đang cựa quậy trong lòng cậu lúc này.
Theo dấu những rung động nhỏ bé
Vì thế, thay vì tự tạo áp lực phải vẽ ra một bản kế hoạch cuộc đời mười năm hoành tráng, cậu hãy thu hẹp tầm nhìn lại. Bắt đầu từ những ngày tháng hiện tại. Cậu không cần biết mười năm nữa mình sẽ là ai, cậu chỉ cần biết ngày mai mình muốn làm gì để thấy bản thân được sống chứ không phải tồn tại. Hãy để ý đến những rung cảm rất nhẹ, rất nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày.
Có công việc nào khiến cậu quên mất khái niệm thời gian khi làm nó không? Có chủ đề nào cậu luôn hào hứng thảo luận với bạn bè mà không biết chán? Khi lướt web, ánh mắt cậu hay nán lại ở những mẩu tin tức thuộc lĩnh vực nào? Có lúc nào, một câu nói, một hình ảnh, một công việc tình nguyện nhỏ bé lại khiến ngực cậu ấm lên một cảm giác mãn nguyện? Đừng coi thường những chi tiết vụn vặt đó. Chúng là những ngọn đèn hải đăng nhỏ xíu, chớp tắt liên tục để dẫn đường cho cậu về với bến bờ thực sự của mình.
Hành trình tìm kiếm bản thân đòi hỏi cậu phải can đảm để thử nghiệm và sai lầm. Cậu có thể nhảy việc nếu thấy môi trường hiện tại đang bóp nghẹt mình. Cậu có thể bắt đầu học một kỹ năng mới hoàn toàn chệch hướng so với ngành nghề cậu đã học đại học. Mỗi một lần rẽ ngang, dù có thành công hay thất bại, đều mang lại cho cậu một lượng dữ liệu quý giá về chính bản thân. Việc chấp nhận đánh đổi và đối diện với sự chán ghét công việc hiện tại là một bước đi cần thiết, cậu có thể tìm thêm dũng khí trong bài Định vị lại bản thân khi chán ghét công việc.
Đừng quá khắc nghiệt với tuổi trẻ của mình. Việc đi lạc đường đôi khi lại mang đến những trải nghiệm phong phú mà con đường bằng phẳng không bao giờ có được. Cậu đang đứng trước một cánh đồng rộng lớn vô tận, không có lối mòn nào định sẵn. Chậm lại một nhịp, lắng nghe nhịp đập trái tim mình, và cứ dũng cảm bước đi. Cậu không thể có ngay câu trả lời hoàn chỉnh, nhưng cậu đang sống một cuộc đời vô cùng chân thực, và điều đó giá trị hơn bất kỳ tấm bản đồ có sẵn nào.
Khám phá nội tâm cùng Arcaself
Tìm ra điều mình thật sự muốn bắt đầu từ việc hiểu thấu chính mình. Arcaself đang được ấp ủ xây dựng để đồng hành cùng cậu trên hành trình đó.
Tham Gia Hành Trình