Tiếng chuông điện thoại báo tin nhắn lương về. Cậu liếc nhìn màn hình, chưa kịp nhen nhóm một chút niềm vui nào thì trong đầu đã tự động bật lên một bảng tính Excel quen thuộc. Tiền thuê phòng và điện nước tháng này chiếm một góc to. Tiền ăn uống dè sẻn, khoản trả góp cái laptop tháng thứ năm, tiền đổ xăng, tiền gửi về nhà một chút. Cậu trừ dần, trừ dần, và con số cuối cùng bé tẹo nằm gọn lỏn ở cuối bảng tính ảo ấy khiến cậu chỉ biết thở hắt ra một hơi dài. Vậy là xong một tháng. Cậu đã đánh đổi hai mươi mấy ngày thức dậy lúc trời còn tờ mờ sáng, chen chúc kẹt xe giữa khói bụi, ngồi tám tiếng ròng rã dưới ánh đèn huỳnh quang nhợt nhạt, để rồi đổi lại chỉ vừa vặn giữ được một chỗ để ngả lưng và lặp lại vòng quay đó vào sáng hôm sau.
Và rồi, khi tiếng còi xe ngoài cửa sổ dịu bớt vào ban đêm, cái câu hỏi đó lại ngoi lên, lặng lẽ nhưng dai dẳng cào cấu: "Rồi sao nữa?". Mình làm tất cả những chuyện này để làm gì. Cậu giấu nhẹm câu hỏi đó, không dám nói to với đám bạn, sợ người ta bảo mình sướng mà không biết hưởng, sợ bị phán xét là đứa trẻ to xác không biết mùi đời. Chẳng phải ai cũng đang trầy trật kiếm sống sao? Nhưng từ sâu bên trong, cậu biết rõ mình đang chạm vào một vết nứt rất khác. Đó không phải cái mệt của cơ bắp sau một ngày khuân vác, mà là cái mệt kiệt quệ khi nhận ra guồng quay khổng lồ mình đang cong lưng đẩy này, rốt cuộc lại chẳng dẫn mình đi tới đâu.
Khi việc "tồn tại" nuốt chửng mất việc "sống"
Tụi mình hay đánh đồng việc kiếm sống với việc sống, nhưng đó là hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau. Khi cậu phải dồn chín mươi phần trăm năng lượng sống của mình chỉ để lo trả đủ các hóa đơn vào cuối tháng, cậu gần như bị vắt kiệt. Không còn dư lại chút sức lực nào cho những thứ làm cậu cảm thấy mình là một con người thực thụ chứ không phải một cỗ máy sản xuất thu nhập. Cây đàn guitar phủ bụi trong góc phòng, những cuốn sách mua về vẫn còn nguyên màng bọc, những cuộc hẹn hò cà phê thưa thớt dần. Cậu không còn cả khoảng lặng để ngồi xuống và tự hỏi: rốt cuộc mình đang thực sự muốn điều gì?
Cái vòng lặp đi làm rồi trả tiền nhà rồi lại đi làm có một sức mạnh gây tê liệt đáng sợ. Nó tước đi của cậu cái gọi là "điểm dừng". Tháng này vừa khép lại là lập tức tháng sau gõ cửa hối thúc. Không có một trạm nghỉ, không có một cái vạch đích để được ăn mừng, chỉ có cái bánh răng cứ thế lạnh lùng quay. Trong cái vòng luẩn quẩn không lối thoát ấy, cậu dần bị bào mòn khả năng mong đợi một điều gì đó tốt đẹp. Cậu cứ đi tới, cúi gằm mặt, quên mất việc ngẩng lên nhìn xem con đường này có phải là nơi mình từng muốn đến hay không.
Người ta hay gắn cho cái cảm giác chán nản này cái mác "lười biếng" hoặc "thiếu ý chí phấn đấu". Nhưng thực ra, tiếng thở dài của cậu là một tín hiệu rất khỏe mạnh. Nó là tiếng nói từ phần lõi sâu nhất bên trong cậu đang nổi loạn, cái phần biết rõ rằng con người sinh ra không chỉ để hít thở, trả hóa đơn và chờ ngày tan ca. Khi cậu thấy nghẹt thở giữa guồng quay này, đó là lúc khao khát được sống một cuộc đời có ý nghĩa đang cố gắng phá vỡ cái lồng "sống sót" chật hẹp.
Ý nghĩa cuộc đời không nhất thiết phải đính kèm với bảng lương
Khi quá mệt mỏi, phản xạ đầu tiên của cậu có thể là muốn lật tung bàn làm việc, viết đơn xin nghỉ và đi tìm một "đam mê" nào đó rực rỡ hơn. Đôi khi, sự thay đổi là cần thiết. Nhưng có một góc nhìn khác, nhẹ nhõm hơn rất nhiều: công việc trả lương cho cậu không có nghĩa vụ phải bao thầu luôn việc cung cấp ý nghĩa cho cuộc đời cậu. Có rất nhiều người vẫn đang làm những công việc giấy tờ buồn tẻ từ chín giờ sáng đến năm giờ chiều, nhưng họ tìm thấy ngọn lửa của mình ở một nơi khác: trong việc chăm một ban công đầy hoa, trong việc nấu một bữa ăn ngon cho người thương, hay trong một dự án cá nhân nhỏ xíu họ làm lúc đêm muộn.
Nếu công việc hiện tại chỉ đơn thuần là nơi bán thời gian để lấy tiền, cậu hoàn toàn có quyền trả nó về đúng vị trí đó: một công cụ nuôi sống cậu. Cậu làm tốt phần việc của mình, và khi bước ra khỏi công ty, cậu dành phần hồn cốt sống động nhất của mình cho những thứ khác. Cậu cho phép mình trích một khoản nhỏ nhoi để mua một bó hoa chỉ vì nó đẹp, dù nó chẳng phải nhu yếu phẩm. Cậu giữ lại cho mình một hai tiếng buổi tối để vẽ vời, viết lách, hay đơn giản là nằm im nghe nhạc. Những điều đó không thay cậu trả được tiền nhà, nhưng nó nhắc nhở cậu rằng: bảng thu chi cuối tháng không phải là thứ định giá con người cậu. Nếu cậu từng thấy bơ vơ ngay giữa văn phòng tấp nập, bài Cảm giác vô nghĩa khi đi làm dù công việc vẫn chạy sẽ cho cậu thêm một cái ôm đồng cảm.
Tìm lại chính mình giữa những hóa đơn
Căn bệnh của việc sống quá lâu trong chế độ "tồn tại" là ta đánh mất thói quen tự hỏi xem mình muốn gì. Khi ngày nào mở mắt ra cũng chỉ nghĩ đến việc làm sao sống sót qua tuần này, câu hỏi "mình muốn sống thế nào" nghe như một trò đùa xa xỉ. Nhưng cậu à, sự giải cứu bắt đầu từ chính cái "trò đùa xa xỉ" ấy. Cậu không cần một bản kế hoạch năm năm hoành tráng, cũng chẳng cần nghỉ việc ngay ngày mai. Cậu chỉ cần bắt đầu tập để ý lại: hôm nay, điều gì nhỏ bé làm mình mỉm cười? Công việc nào khiến mình mệt rã rời nhưng vẫn thấy vui? Bắt đầu nhặt nhạnh lại những mảnh vụn của sự sống đó, cậu sẽ dần tìm thấy manh mối về con đường mình muốn rẽ sang.
Câu hỏi "rồi sao nữa" không phải lúc nào cũng đòi một đáp án bằng hành động ngay tắp lự. Đôi khi, nó chỉ cần được cậu đứng lại, lắng nghe một cách tử tế, không phán xét. Khi cậu thôi dằn vặt bản thân vì đã lỡ cảm thấy mệt mỏi, khi cậu ôm lấy sự thật rằng mình khao khát nhiều hơn một cuộc sống lặp lại vô hồn, cậu đã giành lại được quyền làm chủ tay lái. Định vị lại bản thân không nhất thiết là đập đi xây lại, mà là tìm ra tọa độ hiện tại của mình để biết đường đi tiếp. Cậu có thể ghé qua bài Định vị lại bản thân khi chán ghét công việc hiện tại để có thêm chút hành trang cho chặng đường này.
Trả tiền nhà mỗi tháng là việc người lớn nào cũng phải làm, cậu không có gì phải xấu hổ hay thấy mình kém cỏi khi trầy trật với nó. Nhưng nhớ nhé, cậu không phải là hiện thân của cái biên lai chuyển khoản ấy. Ở giữa những chồng hóa đơn lặp lại mỗi ba mươi ngày, vẫn có một con người với nhịp tim riêng, với những ước mơ đang tạm ngủ đông, với những xúc cảm tinh tế chưa tàn lụi. Cậu không biến mất giữa cái guồng quay đó, cậu vẫn ở đây. Chỉ cần cậu đừng bỏ quên chính mình.
Khám phá nội tâm cùng Arcaself
Tìm lại chút ý nghĩa giữa guồng quay bắt đầu từ việc lắng nghe điều mình thật sự muốn. Arcaself đang được ấp ủ xây dựng để đồng hành cùng cậu trên hành trình hiểu mình.
Tham Gia Hành Trình