Toxic positivity trong văn hóa hustle: Khi "cứ cố lên" trở thành gánh nặng

Có bao giờ cậu trải qua một ngày làm việc tồi tệ đến mức chỉ muốn gục ngã, khiến cậu quyết định nhắn tin cho một người bạn thân để chia sẻ rằng mình đang cảm thấy vô cùng kiệt sức và hoàn toàn mất phương hướng không? Sau khi cậu gõ một dòng tin nhắn dài dồn nén bao nhiêu uất ức, tin nhắn phản hồi mà cậu nhận được lại là: "Cố lên nha, mày giỏi mà nên chắc chắn mày sẽ vượt qua được, hãy nhìn vào mặt tích cực đi vì ngoài kia vẫn còn đầy người đang thất nghiệp kìa".

Nghe xong câu nói đó, cậu khựng lại một nhịp rồi lịch sự nhắn lại một lời cảm ơn, từ từ tắt màn hình điện thoại và thả mình rơi vào khoảng không tĩnh lặng. Ngay trong khoảnh khắc đó, một sự trống rỗng cùng nỗi cô đơn khủng khiếp lập tức ập đến bao trùm lấy cậu, khiến sự mệt mỏi ban đầu không những không vơi đi mà giờ đây cậu lại phải cõng thêm một khối đá nặng nề mang tên sự tội lỗi. Cậu bắt đầu tự trách mình tại sao lại yếu đuối như vậy, tại sao lại hẹp hòi và không biết trân trọng những gì bản thân đang có.

Sự thật là người bạn kia không hề có ý xấu, họ chỉ đang áp dụng một thói quen phản xạ vô điều kiện vốn rất phổ biến trong xã hội hiện đại, nhưng thứ cậu thực sự cần vào lúc đó hoàn toàn không phải là một câu cổ vũ sáo rỗng hay một lời khẳng định năng lực sáo mòn. Thứ cậu cần đơn giản chỉ là một người sẵn lòng ngồi xuống, kiên nhẫn lắng nghe cậu nói rằng cậu đang không ổn, và dịu dàng chấp nhận sự mệt mỏi đó mà không vội vã đưa ra bất kỳ một giải pháp sửa chữa nào.

Toxic positivity là gì trong công việc: Khi sự tích cực trở thành vũ khí bóp nghẹt cảm xúc

Chúng ta đang sống và làm việc trong một kỷ nguyên tôn vinh văn hóa hối hả, nơi sự cống hiến không ngừng nghỉ luôn được xem là tiêu chuẩn vàng của sự thành công và sự bận rộn được đem ra làm thước đo cho giá trị con người. Hệ tư tưởng độc hại này yêu cầu chúng ta phải luôn tiến về phía trước, luôn rạng rỡ và luôn mang tinh thần chiến binh dẫu cho thế giới nội tâm bên trong đang sụp đổ và đổ nát, thể hiện qua những câu slogan dán đầy trong văn phòng như "Không có gì là không thể" cho đến những lời khuyên "Hãy suy nghĩ tích cực" trong những buổi họp cuối năm dài lê thê.

Tích cực độc hại, hay còn gọi là toxic positivity, chính là niềm tin cực đoan cho rằng bất chấp mọi khó khăn hay nỗi đau mà con người đang phải đối diện, họ bắt buộc phải duy trì một thái độ lạc quan trong mọi hoàn cảnh. Tư duy này tàn nhẫn ở chỗ nó bác bỏ, chối bỏ và làm mất đi giá trị của tất cả những trải nghiệm cảm xúc chân thật mang sắc thái tiêu cực, khiến sự mệt mỏi trong môi trường công sở bị biến thành biểu hiện của sự lười biếng. Nó quy chụp mong muốn được nghỉ ngơi thành thái độ thiếu cầu tiến, và nhẫn tâm dán nhãn sự hoài nghi bản thân thành sự hèn nhát.

Khi cậu liên tục bị vây quanh bởi những lời động viên bọc đường nhưng rỗng tuếch, thông điệp thực sự cậu đang tiếp nhận chính là việc cảm xúc của cậu không hề hợp lệ, buộc cậu phải nhanh chóng giấu nhẹm chúng đi để tiếp tục cày cuốc như một cỗ máy. Sự ép buộc phải tích cực này cứ thế lớn dần lên, len lỏi vào từng nhịp thở và cuối cùng khiến cậu bị ngắt kết nối hoàn toàn với chính thế giới nội tâm của mình.

Sự mệt mỏi không phải là kẻ thù cần bị tiêu diệt

Mình muốn nói rõ một điều rằng tinh thần lạc quan hoàn toàn không phải là một điều xấu, vấn đề chỉ thực sự nảy sinh khi chúng ta dùng sự tích cực giả tạo như một liều thuốc tê để che đậy những vết thương đang rỉ máu bên trong. Cảm xúc tiêu cực chưa bao giờ là một căn bệnh lây nhiễm cần bị cách ly, cũng chẳng phải là một kẻ thù cần bị tiêu diệt bằng mọi giá, mà chúng thực chất đóng vai trò như những người đưa tin trung thành đang cố gắng chuyển tải đến cậu những tín hiệu quan trọng từ sâu thẳm bên trong.

Cảm giác kiệt sức không phải là dấu hiệu chứng minh cậu là kẻ thua cuộc, mà đó là tiếng nói cất lên từ cơ thể đang tuyệt vọng cầu xin cậu hãy cho nó được nghỉ ngơi. Sự nghi ngờ bản thân cũng không phải là rào cản ngăn bước tiến, mà nó là một câu hỏi chậm rãi yêu cầu cậu phải dừng lại để kiểm tra xem mình có thực sự đang đi đúng con đường mình hằng mong muốn hay không. Và cảm giác chán chường với công việc hiện tại không hề phản ánh sự vô ơn, nó chỉ là lời thì thầm nhắc nhở rằng môi trường này có thể đã không còn phù hợp với hệ giá trị cốt lõi của cậu nữa.

Vì vậy, thay vì ngay lập tức vội vã dùng một lớp vỏ bọc "cố lên" để dập tắt những tiếng nói chân thật ấy, cậu có đủ can đảm để cho phép bản thân chìm đắm vào chúng một chút không? Hãy cứ để sự buồn bã, mệt mỏi hay thất vọng được trôi chảy tự nhiên bên trong cậu, đừng phán xét bản thân và cũng đừng vội vàng tìm cách giải quyết ngay lập tức. Cậu biết không, đôi khi việc dịu dàng thừa nhận rằng "Hôm nay mình thực sự rất tệ" lại mang một sức mạnh chữa lành lớn lao và sâu sắc hơn bất kỳ câu khẩu hiệu truyền cảm hứng nào.

---